Πώς το τυρί προλαμβάνει την τερηδόνα

Γαλακτοκομικά και Οδοντική Τερηδόνα

Ποιός μπορεί να είναι ο ρόλος των γαλακτοκομικών στην αντιμετώπιση της τερηδόνας?

Η πλάκα στα δόντια
Πώς το τυρί προλαμβάνει την τερηδόνα
Η οδοντική μικροβιακή πλάκα είναι ένα κολλώδες διαφανές ή λευκωπό ή υποκίτρινο επίχρισμα που σχηματίζεται πάνω στις οδοντικές επιφάνειες.  Τα συστατικά που απαρτίζουν την Ο.Μ.Π είναι: μικρόβια, υπολείμματα τροφών και διάφορα συστατικά του σάλιου. Τα βακτήρια στην οδοντική πλάκα μεταβολίζουν τους υδατάνθρακες παράγοντας οργανικά οξέα. Αυτή η δημιουργία όξινου περιβάλλοντος οδηγεί στην απομετάλλωση (demineralization) του σμάλτου των δοντιών.

Τα τρόφιμα καθαυτά δεν προκαλούν τερηδόνα.

Η τερηδόνα είναι μια ασθένεια που οφείλεται στα βακτήρια της τροφής.

Η πλάκα, [plaque], η οποία σχηματίζεται στις επιφάνειες των δοντιών, προκύπτει από την δράση των βακτηρίων.

Τα βακτήρια αυτά εδράζονται στις επιφάνειες των δοντιών μαζί με συστατικά της τροφής, συνήθως σακχαρόζη και άμυλο.

Η πλάκα, λοιπόν, αποτελείται από ζωντανά βακτήρια τα οποία βρίσκονται ενσωματωμένα μέσα σε μια μήτρα πολυσακχαριτών.

Αυτά τα βακτήρια της πλάκας παρουσία υδατανθράκων παράγουν πολύ γρήγορα οξύ.

Ο ρόλος των γαλακτοκομικών προϊόντων

Γαλακτοκομικά όπως το γάλα και το τυρί, που έχουν χαμηλή οξύτητα, (υψηλή τιμή pH), δεν προάγουν την τερηδόνα ή τη διάβρωση των δοντιών.

Επιπλέον, ορισμένα τυριά, μπορούν ακόμη και να προστατεύσουν από την οδοντική τερηδόνα.

Μελέτες έδειξαν ότι ορισμένα τυριά, συμπεριλαμβανομένων των ώριμων Cheddar, Swiss, Blue, Monterey Jack, Mozzarella, Brie και Gouda, δεν προκαλούν πτώση του pH της πλάκας σε επίπεδο που ευνοεί την ανάπτυξη τερηδόνας.

Πώς το τυρί προλαμβάνει την τερηδόνα
Μετά τη λήψη τροφής που περιέχει υδατάνθρακες ικανούς να ζυμωθούν (π.χ. σάκχαρα και μαγειρεμένα άμυλα), τα βακτήρια στην οδοντική πλάκα μεταβολίζουν τους υδατάνθρακες παράγοντας οργανικά οξέα. Αυτά τα οξέα διαβρώνουν το σμάλτο των δοντιών.

Μελέτες υποδηλώνουν ότι το άπαχο γάλα είναι σχετικά μη τερηδονικό, (noncariogenic).

Έρευνες έδειξαν ότι το τυρί είναι τερηδονοστατικό (cariostatic)  και ότι το γάλα είναι μη τερηδονικό.

Το τυρί, για παράδειγμα, μπορεί να διεγείρει τη ροή αλκαλικού σάλιου και να μειώσει τον αριθμό των βακτηρίων πλάκας.

 Ωστόσο, η διαπίστωση ότι το τυρί μπορεί να αναστείλει την τερηδόνα χωρίς την παρουσία σάλιου υποδηλώνει ότι μπορεί να υπάρχουν και άλλοι μηχανισμοί επιπλέον της επίδρασής στο σάλιο.

Ο ρόλος των πρωτεϊνών

Συστατικά όπως οι πρωτεΐνες (καζεΐνες και πρωτεΐνες ορού), λιπίδια, ασβέστιο, φώσφορος κ. α., μπορεί να είναι εν μέρει υπεύθυνα για τα ευεργετικά αποτελέσματα γαλακτοκομικών προϊόντων στην υγεία του στόματος.

Οι πρωτεΐνες γάλακτος μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της απομετάλλωσης (demineralization) του σμάλτου και στην ενίσχυση της αναμετάλλωσης (remineralization).

Απομετάλλωση (demineralization) και Αναμετάλλωση (remineralization). Η παρουσία οξέος, (χαμηλή τιμή pH), προωθεί την διαλυτοποίηση του ασβεστίου και των φωσφορικών. Το σάλιο επαναφέρει αυτά τα συστατικά.

Μικρές πρωτεΐνες γάλακτος ή βιοενεργά πεπτίδια που προέρχονται από το γάλα, όπως το φωσφοροπεπτίδιο καζεΐνης (CPP) και το γλυκομακροπεπτίδιο (GMP), μπορεί να συμβάλλουν στις τερηδονοστατικές ιδιότητες του τυριού.

Μπορούν να αναστείλουν την ανάπτυξη  τερηδογενών βακτηρίων, μέσω αύξησης της συγκέντρωσης του ασβεστίου και των φωσφορικών στην πλάκα, μειώνοντας την απομετάλλωση του σμάλτου.

Επίσης, συστατικά όπως οι γλυκοπρωτεΐνες και οι πρωτεογλυκάνες μπορεί να παίζουν ρόλο στην αναστολή της οδοντικής τερηδόνας.

Οι πρωτεΐνες αναστέλλουν την δράση των βακτηρίων

Οι πρωτεΐνες γάλακτος, όπως η λακτοφερρίνη και ένζυμα γάλακτος, π.χ. λυσοζύμη και γαλακτοϋπεροξειδάση, μπορεί να προστατεύσουν από την τερηδόνα.

Η απομετάλλωση (demineralization) του σμάλτου μπορεί να προληφθεί 1) με την τόνωση της παραγωγής σάλιου (saliva). Το σάλιο αυξάνει το pH της πλάκας (δηλ. αυξάνει την αλκαλικότητα της). 2) και με τον καθαρισμό των δοντιών. Δηλ., την απομάκρυνση των ζυμώσιμων υδατανθράκων από τη στοματική κοιλότητα.

Οι ουσίες αυτές αναστέλλουν την ικανότητα των βακτηρίων, που προκαλούν κοιλότητα (cavity), να προσκολλώνται στις επιφάνειες των δοντιών.

Οι πρωτεΐνες του γάλακτος, ιδιαίτερα η κάπα καζεΐνη, (k-CN), έχουν αποδειχθεί ότι μειώνουν την προσκόλληση του Streptococcus mutans στις επικαλυμμένες με σάλιο επιφάνειες υδροξυαπατίτη των δοντιών.

Ελαττώνουν, επίσης, την δραστικότητα του ενζύμου γλυκοζυλοτρανσφεράση που παράγεται από το βακτήριο αυτό.

Η μακρομοριακή διαμόρφωση (configuration) της καζεΐνης στο γάλα συμβάλλει στην προστατευτική της δράση κατά της τερηδόνας.

Η υδατοδιαλυτή καζεΐνη, πάντως, δεν παρουσίασε τέτοια προστατευτική επίδραση.

Δείτε: Πρωτεΐνες γάλακτος – Θρεπτική αξία ή και κάτι… πολύ παραπάνω?

Ο ρόλος του λίπους και των μετάλλων

Τα λιπίδια στο τυρί, σχηματίζοντας μια προστατευτική επικάλυψη, μπορεί να επιβραδύνουν τη απομετάλλωση (demineralization) των επιφανειών του σμάλτου.

Αλληλεπιδράσεις βακτηρίων, εξωπολυσακχαριτών, κλπ., στο περιβάλλον του δοντιού. Η παραγωγή οξέος θα οδηγήσει στην απομετάλλωση (demineralization) του σμάλτου (enamel).

Επίσης, τα λίπη μπορεί να αυξήσουν τον καθαρισμό του στόματος από τεμαχίδια τροφών.

Η υψηλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο και φωσφόρο των γαλακτοκομικών μπορεί να συμβάλει εν μέρει στην αντιτερηδογενή επίδραση.

Το τυρί μπορεί να αυξήσει τις συγκεντρώσεις ασβεστίου και φωσφόρου στην οδοντική πλάκα, προωθώντας έτσι την αναμετάλλωση.

Προτείνεται ότι και τα γεύματα που περιέχουν τυρί μπορεί να προστατεύουν από την τερηδόνα.

Άλλα συστατικά του τυριού, όπως η τυραμίνη, μπορούν να αυξήσουν το pH της πλάκας.

Τα λιπαρά οξέα, πολλά από τα οποία είναι ισχυροί αντιμικροβιακοί παράγοντες, μπορούν, επίσης, να συμβάλλουν στις τερηδονοστατικές ιδιότητες του τυριού.

 

Facebook Comments

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Show Buttons
Hide Buttons
error: Το περιεχόμενο προστατεύεται !!
0