Γιαούρτι και Δυσανεξία στην Λακτόζη

Με ποιό τρόπο το γιαούρτι βοηθά στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων τα οποία δημιουργεί η Δυσανεξία στην Λακτόζη

Γιαούρτι και Δυσανεξία στην Λακτόζη – Τί θα πρέπει να ξέρω για την Λακτόζη?

Η λακτόζη αποτελεί έναν δισακχαρίτη ο οποίος βρίσκεται στο γάλα των θηλαστικών.

Ο δισακχαρίτης αυτός αποτελείται από ένα μόριο γλυκόζης και από ένα μόριο γαλακτόζης.

Η λακτόζη δεν μπορεί να απορροφηθεί απευθείας από τον ανθρώπινο οργανισμό.

Απαιτείται, λοιπόν, η διάσπαση (υδρόλυση) στον 1) μονοσακχαρίτη γλυκόζη και 2) στον μονοσακχαρίτη γαλακτόζη.

Η διάσπαση της λακτόζης γίνεται με την βοήθεια του ενζύμου της λακτάσης.

Δείτε: Λακτάση και Δυσανεξία στην Λακτόζη – Όλα όσα θα πρέπει να γνωρίζετε

Γιαούρτι και Δυσανεξία στην Λακτόζη – Από ποιούς παράγοντες θα εξαρτηθεί η ένταση του φαινομένου?

Η ΜΗ ικανότητα του ανθρώπινου οργανισμού να παράγει το ένζυμο της λακτάσης (β-γαλακτοσιδάση) σε επαρκείς ποσότητες, μπορεί να δημιουργήσει την εμφάνιση μιας σειράς δυσμενών κλινικών συμπτωμάτων.

Τα συμπτώματα αυτά αναφέρονται με τον διεθνή όρο lactose intolerance.

Αυτός ο όρος μπορεί να μεταφρασθεί ως: ΜΗ ανθεκτικότητα στην Λακτόζη, ή ΜΗ ανοχή στην Λακτόζη ή συνηθέστερα Δυσανεξία στην Λακτόζη.

Τα συμπτώματα τα οποία εμφανίζονται όταν  ένα άτομο με Δυσανεξία στην Λακτόζη, lactose intolerance, καταναλώνει τροφές οι οποίες περιέχουν λακτόζη, κάθε φορά είναι διαφορετικά.

Τα συμπτώματα αυτά εξαρτώνται από παράγοντες όπως είναι:

–1. Η γενικότερη φυσιολογία (ευαισθησία) του οργανισμού,

–2. Η ποσότητα της λακτόζης, 

Δείτε: Λακτόζη και γαλακτόζη στα γαλακτοκομικά προϊόντα – Τί θα πρέπει να ξέρω? Μέρος 1^ο

Σχηματική απεικόνιση των εντερικών λαχνών και των μορίων της λακτόζης. Όταν τα εντερικά κύτταρα παράγουν το ένζυμο της λακτάσης σε ικανοποιητικές ποσότητες, τότε, η λακτόζη διασπάται ικανοποιητικά σε γλυκόζη και σε γαλακτόζη. Στη συνέχεια, αυτοί οι δύο μονοσακχαρίτες εισέρχονται στο κυκλοφορικό σύστημα. Τα μόρια της λακτόζης τα οποία δεν διασπώνται θα προχωρήσουν προς το παχύ έντερο χωρίς να απορροφηθούν από τον οργανισμό. Βέβαια, να θυμάμαι ότι η γλυκόζη και η γαλακτόζη που παράγονται στο παχύ έντερο ζυμώνονται σχεδόν αμέσως από τα βακτήρια και μετατρέπονται σε Λιπαρά Οξέα Βραχείας Αλυσίδας (SCFA). Τα SCFA απορροφώνται και παρέχουν ενέργεια. Άρα υπάρχει έμμεση ενεργειακή αξιοποίηση.

–3. Ο ρυθμός μεταφοράς της τροφής προς και δια μέσω του εντερικού συστήματος,

–4. Τα γενικότερα συστατικά τα οποία περιέχει η τροφή (ο παράγοντας αυτός είναι γνωστός ως meal effect)

–5. Το προφίλ της μικροχλωρίδας του παχέος εντέρου

Με το γιαούρτι αντιμετωπίζω (περισσότερο) αποτελεσματικά την Δυσανεξία στην Λακτόζη – Ελάτε να δούμε το γιατί

Τα οξυγαλακτικά βακτήρια έχουν αναπτύξει δύο διαφορετικούς τρόπους για την απορρόφηση και την επακόλουθη υδρόλυση της λακτόζης.

Γιαούρτι, μικροοργανισμοί και Δυσανεξία στην Λακτόζη

Έχουμε αναφέρει ότι η δημιουργία του γιαουρτιού οφείλεται σε δύο θερμόφιλα ομοιοζυμωτικά οξυγαλακτικά βακτήρια.

Αυτά τα βακτήρια ανήκουν 1) στο Eίδος Streptococcus thermophilus και 2) στο Eίδος Lactobacillus bulgaricus.

Δείτε: Γιαούρτι – Δύο αρχαίοι πιστοί φίλοι του ανθρώπου

Τί το ιδιαίτερο έχουν αυτά τα βακτήρια?

Η απορρόφηση, η είσοδος της λακτόζης στο εσωτερικό των κυττάρων αυτών των βακτηρίων γίνεται με το σύστημα lactose permease.

Σύμφωνα με το σύστημα lactose permease, η λακτόζη δεν φωσφορυλιώνεται πριν μεταφερθεί μέσα στο κύτταρο.

Γιαούρτι και Δυσανεξία στην Λακτόζη – Ας δούμε, λοιπόν, το τί συμβαίνει όταν εγώ καταναλώνω το γιαούρτι

Με την επίδραση των δυσμενών συνθηκών του γαστρεντερικού συστήματος, ένα μέρος των κυττάρων των καλλιεργειών του γιαουρτιού, όπως τα Streptococcus thermophilus και Lactobacillus bulgaricus, καταστρέφεται.

Ως αποτέλεσμα, μέρος της β-γαλακτοσιδάσης που βρίσκεται στο εσωτερικό των βακτηριακών κυττάρων μπορεί να απελευθερωθεί κατά τη διέλευσή τους από το γαστρεντερικό σύστημα.

Το ένζυμο αυτό, δηλαδή η βακτηριακή λακτάση, μπορεί να συμβάλει στη διάσπαση της λακτόζης του γιαουρτιού μέσα στο λεπτό έντερο, διευκολύνοντας την πέψη της.

Παράλληλα, ένα ποσοστό των βακτηρίων επιβιώνει κατά τη γαστρεντερική διέλευση και φθάνει στο έντερο, όπου μπορεί επίσης να συνεισφέρει μέσω της παραγωγής ενζύμων και της αλληλεπίδρασής του με τη μικροχλωρίδα.

Επομένως, η καλύτερη ανεκτικότητα του γιαουρτιού σε άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη οφείλεται στη συνδυασμένη δράση δύο μηχανισμών: α) στη δράση της βακτηριακής β-γαλακτοσιδάσης που απελευθερώνεται από τα κύτταρα των καλλιεργειών και β) στην παρουσία ζωντανών βακτηρίων που μπορούν να συμβάλουν στη διαδικασία πέψης της λακτόζης και στη διαμόρφωση της εντερικής μικροχλωρίδας.

Συνεπώς, σε μια κατάσταση Δυσανεξίας στην λακτόζη, εμείς δεν μπορούμε να παράγουμε το ένζυμο της λακτάσης, σε επαρκείς ποσότητες, αλλά! Αυτό το ένζυμο μάς προσφέρεται, τώρα, από τα βακτήρια του γιαουρτιού.

Ζυμωμένα γάλατα, μικροοργανισμοί και Δυσανεξία στην Λακτόζη

Εμείς, για την παρασκευή πολλών ειδών ζυμωμένων γαλάτων, χρησιμοποιούμε οξυγαλακτικά βακτήρια τα οποία ανήκουν στο Γένος Lactococcus.

Τέτοιου είδους ζυμωμένα γάλατα είναι το εμπορικό ξινόγαλα, το βουτυρόγαλα, κ.α.

Τί το ιδιαίτερο έχουν αυτά τα βακτήρια?

Η απορρόφηση, η είσοδος της λακτόζης στο εσωτερικό των κυττάρων αυτών των βακτηρίων γίνεται με το σύστημα της φωσφοενολοπυροσταφυλικής φωσφοτρανσφεράσης (Phosphoenolpyruvate Phosphotransferase System) ή (PEP – PTS System).

Δείτε: Οξυγαλακτικά Βακτήρια του Γένους Lactococcus στην γαλακτοκομία – Πού θα τα χρησιμοποιήσω?

Σύμφωνα με το σύστημα αυτό, η λακτόζη, αρχικά, φωσφορυλιώνεται σε φωσφορική λακτόζη (lactose-P), στην κυτταρική μεμβράνη, και, κατόπιν, μεταφέρεται μέσα στο κύτταρο.

Μέσα στο κύτταρο, η λακτόζη υδρολύεται, (διασπάται) από το ένζυμο φωσφο-β-γαλακτοσιδάση, (β-P-gal), σε 1) γλυκόζη και σε 2) 6-φωσφορική γαλακτόζη.  

Ακολούθως, με την επίδραση των εξαιρετικά δυσμενών συνθηκών στο στομάχι και στο λεπτό έντερο η καταστροφή εκατομμυρίων βακτηρίων των διαφόρων Ειδών του Γένους Lactococcus θα οδηγήσει στην απελευθέρωση του ενζύμου φωσφο-β-γαλακτοσιδάση.

‘Όμως, το ένζυμο φωσφο-β-γαλακτοσιδάση δεν μπορεί να διασπάσει την λακτόζη.

Η φωσφο-β-γαλακτοσιδάση διασπά την lactose-6-phosphate που έχει ήδη φωσφορυλιωθεί μέσα στο βακτηριακό κύτταρο.

Επομένως, όταν το ένζυμο απελευθερωθεί στο έντερο, δεν έχει ουσιαστικά υπόστρωμα.

Γιαούρτι και Δυσανεξία στην Λακτόζη – Γιαούρτι ή Ζυμωμένα γάλατα?

Συνεπώς, για να απαλύνετε μια κατάσταση Δυσανεξίας στην Λακτόζη, εσείς προτιμήστε να φτιάξετε γαλακτοκομικά προϊόντα τα οποία έχουν παρασκευαστεί με τους μικροοργανισμούς οι οποίοι ανήκουν στο Είδος Streptococcus thermophilus και στο Είδος Lactobacillus bulgaricus.

Βέβαια, σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να θυμόμαστε ότι η συχνή κατανάλωση ζυμωμένων γαλάτων θα προωθήσει την βελτίωση της μικροβιακής μικροχλωρίδας του παχέος εντέρου.

Το κατάλληλο προφίλ της μικροχλωρίδας του παχέος εντέρου θα απαλύνει τα δυσμενή συμπτώματα της Δυσανεξίας στην Λακτόζη.

Γιαούρτι και Δυσανεξία στην Λακτόζη – Τί θα πρέπει να θυμάμαι?

Εμείς μπορούμε να φτιάξουμε ή να καταναλώσουμε γαλακτοκομικά προϊόντα τα οποία περιέχουν και τους μικροοργανισμούς οι οποίοι ανήκουν στο Είδος Bifidobacterium longum και στο Είδος Bifidobacterium animalis.

Αυτοί οι μικροοργανισμοί μπορούν, επίσης, να απελευθερώσουν το ένζυμο της λακτάσης στο λεπτό έντερο.

Βέβαια, υπάρχουν και Στελέχη (strains) μικροοργανισμών, (για παράδειγμα Στελέχη του Είδους Lactobacillus acidophilus), τα οποία έχουν την ικανότητα να επιβιώνουν σε αυτές τις εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες.

Ως αποτέλεσμα, αυτοί οι μικροοργανισμοί, ουσιαστικά, ενδέχεται να μην απελευθερώνουν σημαντικές ποσότητες του ενζύμου της λακτάσης στο λεπτό έντερο.

Ακολούθως, η διάσπαση της λακτόζης, μέσω του προαναφερθέντος μηχανισμού, περιορίζεται.

Ορισμένα Στελέχη του Lactobacillus acidophilus έχουν παρουσιάσει πιθανή συμβολή στη μείωση των συμπτωμάτων της δυσανεξίας στη λακτόζη, μέσω μηχανισμών που περιλαμβάνουν την παραγωγή β-γαλακτοσιδάσης, την αλληλεπίδραση με τη μικροχλωρίδα και την προσαρμογή του εντερικού περιβάλλοντος.

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ

https://youtu.be/cvZj5idqM00

Δείτε περισσότερα:

On the Evolution of Lactase Persistence in Humans. Ségurel L., Bon C. Annu. Rev. Genom. Hum. Genet. 2017; 8:297–319.

A 100-Year Review: Yogurt and Other Cultured Dairy Products. Aryana, K.J. and Olson, D. (2017) Journal of Dairy Science, 100, 9987-10013.

Systemic lactose intolerance: a new perspective on an old problem. Matthews SB, Waud JP, Roberts AG, Campbell AK. Postgrad Med J 2005; 81: 167–73

The role of resistance to bile salts and acid tolerance of exopolysaccharides (EPSS) produced by yogurt starter bacteria. Boke, H., B. Aslim and G. Alp. 2010. Archives of Biological Sciences 62:323-328.